Is jouw zorgorganisatie voorbereid op stroomuitval?

Netcongestie zet zorgorganisaties op scherp

Verzorgingstehuizen in Nederland staan voor een groeiend dilemma: investeren in noodstroomvoorzieningen of vertrouwen op de nog altijd zeer betrouwbare elektriciteitsvoorziening? De toenemende druk op het stroomnet, met name in regio’s met netcongestie, dwingt instellingen om hun risico’s opnieuw te beoordelen.

Hoewel Nederland wereldwijd bekendstaat om zijn stabiele stroomnet, met gemiddeld slechts 21 minuten stroomuitval per aansluiting per jaar over alle huishoudens en bedrijven samen (Netbeheer Nederland, 2024), waarschuwen netbeheerders voor een toename in lokale kwetsbaarheden.

“In regio’s als Noord-Brabant, Gelderland en delen van Zuid-Holland is het elektriciteitsnet zó vol dat teruglevering van zonne-energie of uitbreiding van aansluitingen vaak niet meer mogelijk is,” aldus Netbeheer Nederland.

Zorgcontinuïteit in gevaar bij stroomuitval

Voor zorginstellingen is het risico op stroomuitval meer dan een ongemak. Medische apparatuur, alarmeringssystemen, liften en klimaatinstallaties zijn vaak essentieel voor de veiligheid van bewoners. Bij een uitval van zelfs enkele minuten kan cruciale zorg al worden onderbroken. Vooral bij intensieve zorg of bewoners met een beperkte mobiliteit zijn de risico’s aanzienlijk. Toch is de aanschaf van noodstroomvoorzieningen niet vanzelfsprekend: de kans op langdurige uitval blijft klein, en de investeringen zijn fors.

Wat kost een noodstroomvoorziening?

Een eenvoudige UPS (Uninterruptible Power Supply) voor enkele apparaten kost tussen de €1.000 en €5.000. Een volwaardige diesel aggregaat opstelling voor een deel van het gebouw kan oplopen tot €60.000 of meer, afhankelijk van de capaciteit en inbouw. Hybride systemen, waarin een UPS en aggregaat samenwerken, bieden maximale betrouwbaarheid maar zijn nog duurder. Ook batterijopslag (zoals Tesla Powerwall of Victron-systemen) komt in beeld, al zijn die vaak nog prijzig en beperkt inzetbaar voor langdurige uitval. Onderhoud, accuvervanging en brandstofopslag zorgen daarnaast voor terugkerende kosten.

Geen standaardoplossing, maar maatwerk

Het toepassen van noodstroomvoorzieningen vraagt om maatwerk. Niet elk verzorgingstehuis heeft een volledige back-up installatie nodig. De afweging hangt sterk af van factoren zoals de locatie van het gebouw, de zwaarte van de zorg die wordt verleend, de mate waarin bewoners afhankelijk zijn van elektrische apparatuur en het risico op netuitval in de regio. In de praktijk wordt daarom steeds vaker gekozen voor selectieve aansluiting: alleen de meest essentiële systemen, zoals zuurstofvoorziening, medische pompen, zorgalarmering en brandveiligheidsinstallaties, worden aangesloten op de noodstroomvoorziening. Op die manier blijven de belangrijkste processen draaien, terwijl de investering beheersbaar blijft.

Voorbereiden loont, maar niet tegen elke prijs

Overheden stimuleren voorbereiding op calamiteiten via richtlijnen van VWS en subsidieregelingen voor verduurzaming. Toch blijft het aan de instellingen zelf om de kosten-baten afweging te maken. Een goede risicoanalyse, gecombineerd met praktische noodprocedures, kan in sommige gevallen een dure installatie overbodig maken. Voor nu is de conclusie helder: investeren in noodstroomvoorzieningen is geen standaard vereiste, maar in specifieke situaties wel degelijk verstandig. Instellingen doen er goed aan hun locatie-specifieke kwetsbaarheid onder de loep te nemen, vóórdat het licht daadwerkelijk uitgaat.

Beatrice Lupu

Beatrice Lupu